Prinses Mathildeprijs 2005

  • 06/12/2005
Zie ook:
Thema:
Plaats:

Dames en heren,

Ik ben ten zeerste verheugd dat de vzw CREDAL dit jaar de Prijs in ontvangst neemt van het Fonds dat mijn naam draagt.

Met het project ?Vrouw-en-Zaken? helpt Crédal kansarme vrouwen hun eigen bedrijf op te starten. Dit gebeurt via een geïntegreerde en collectieve benadering, gekoppeld aan het gebruik van microkredieten. Met een kleine som geld als startkapitaal kunnen ze hun droom realiseren. De deelneemsters, zowel autochtone als allochtone vrouwen, zijn zeer enthousiast over de vorming en de constante professionele begeleiding die ze krijgen. Ze zijn bijzonder gemotiveerd, want ze krijgen toegang tot een aangepaste kredietvorm. Krediet tegen marktvoorwaarden is voor hen immers vaak onbereikbaar.

Binnen de groep vrouwen die deelnemen aan het project staan betrokkenheid, solidariteit en onderlinge afhankelijkheid centraal.
Door zijn uitstraling naar de andere regio?s van ons land, heeft dit project een hefboomeffect dat vrouwen in België de kans geeft hun kwetsbaarheid te doorbreken en actief deel te nemen aan het economische leven. Via een grotere zelfstandigheid én onafhankelijkheid nemen ze hun lot in eigen handen. En met succes!

Ik feliciteer dan ook van harte de vzw Crédal en haar partners de vzw Hefboom, Stebo en Vie Féminine met dit dynamisch initiatief.

Dames en heren,

Het is niet zo evident vrouwen tot actieve medespelers te maken in het economische leven. Allochtone vrouwen hebben het dan nog dubbel moeilijk.
Goede initiatieven die vrouwen helpen een plaats op de arbeidsmarkt te veroveren, zijn niet genoeg gekend.
Tot deze vaststelling kwam de onafhankelijke jury van het Fonds tijdens zijn beraadslagingen.

Naar traditie worden voor de Prijs veel projecten ingediend. Dit was nu ook weer het geval. Dit jaar viel het echter op dat maar weinig projecten echt beantwoordden aan het vooropgestelde thema: de economische kracht van de vrouw in het hart van de multiculturele samenleving.
Hadden we te hoog gemikt? Waren we te ambitieus in onze verwachtingen? Gebeurt er te weinig op economisch vlak door, voor en met vrouwen?
Waarom blijven vrouwen nog altijd in de schaduw staan wanneer het over de economie en de zakenwereld gaat?
Het stemt tot verder nadenken.

De steeds groter wordende culturele diversiteit en de uiteenlopende posities van vrouwen daarin blijven een uitdaging voor ons allen.

Nochtans draagt de economische activiteit in hoge mate bij tot emancipatie en maatschappelijke betrokkenheid van vrouwen.

De wijze waarop mannen en vrouwen deelnemen aan de arbeidsmarkt, is de laatste decennia sterk geëvolueerd. Enerzijds is er de stijgende beroepsactiviteit van vrouwen waarop niet altijd een afdoend antwoord komt; anderzijds worden de prestaties van de thuiswerkende vrouw ondergewaardeerd. Huishoudelijke en zorgtaken vallen vandaag nog steeds overwegend ten laste van de vrouw. De combinatie werk en gezin blijft een moeilijke evenwichtsoefening voor elke vrouw. Steeds meer toont de werkgever op dat vlak flexibiliteit, maar is dat voldoende?

In hun economisch handelen, maken vrouwen al te vaak een afweging tussen enerzijds productiviteit die leidt tot een eigen inkomen, en anderzijds zorgzaamheid met het valoriseren van zachte waarden die ook belangrijk zijn binnen onze samenleving. Dit toont hun kracht, maar tevens ook hun kwetsbaarheid. Deze laatste vertaalt zich in een belemmering van een vlotte toegang tot de arbeidsmarkt , beperkte keuzemogelijkheden en promotiekansen.

De werkvloer zou best de diversiteit van de samenleving weerspiegelen. Structurele, sociale en culturele drempels ?tradities, taal, familiale druk?- overwinnen, vraagt tezelfdertijd inspanningen zowel van de vrouwelijke werknemer als van de werkgever. Aangezien onderwijs en vorming cruciaal zijn, is het belangrijk dat vanuit de scholen meer aandacht gaat naar gelijke kansen tussen vrouwen en mannen; diversiteit kan een troef zijn, waarbij talenten maximaal ontwikkeld worden.

Dames en heren,

Dat Crédal, een coöperatieve van alternatieve kredietverlening, dit jaar weerhouden werd als laureaat, is een gelukkig toeval dat mij bijzonder verheugt. Het jaar 2005 werd immers uitgeroepen tot het Internationale Jaar van Microkrediet. Zoals U weet, heb ik mij geëngageerd om microfinanciering wereldwijd te promoten. Crédal heeft zich voor zijn project geïnspireerd op het systeem dat door professor Muhammad Yunus van Bangladesh werd uitgewerkt in de Grameenbank.
Ook in Bangladesh waren vrouwen de eerste én voornaamste bestemmelingen van kleine kredieten. Het systeem werd ondertussen uitgebreid tot microfinanciering die toegang verschaft tot financiële dienstverleningen aan personen die normaal uitgesloten worden uit het traditionele banksysteem : naast kredietverlening gaat de aandacht vandaag ook naar het sparen, de verzekering en andere financiële instrumenten.

Tijdens mijn contacten en discussies in het buitenland met bestemmelingen van microfinanciering, heb ik kunnen vaststellen dat vooral vrouwen er baat bij hebben. Het geeft hun erkenning binnen hun gemeenschap; het draagt bij tot de empowerment van de vrouw en komt zo het ganse gezin ten goede.

In ontwikkelde landen vindt microfinanciering geen uitgebreide toepassing.
Daarom verheugt het me des te meer dat organisaties in België toch bereid zijn het risico te nemen. Via microkredieten en het inzetten van individuele begeleiders, steunen ze bedrijven werkzaam in de sociale economie, particulieren met een bescheiden inkomen én micro-ondernemers. Alleen initiatieven die zelfdragend kunnen zijn én oog hebben voor de maatschappelijke meerwaarden voor mannen en vrouwen op langere termijn, kunnen een volwaardige economische deelname van de vrouw verzekeren. Duurzame oplossingen zijn nodig, geen kortetermijnregelingen.

Zoals u ziet, kan het rijke Noorden ook iets leren van het arme Zuiden. Want kansarmen vindt men ook in België, maar helaas vaak in verborgen vorm.

Dames en heren,

Voorzitster Tulkens kondigde bij aanvang aan dat we dit jaar een lustrumzitting van het Fonds vieren. Ik ben fier op zijn verwezenlijkingen van de voorbije vijf jaren. Mooie thema?s werden naar voren gebracht die telkens een positieve respons kregen vanuit het maatschappelijk veld.

Het sterkt mij in mijn overtuiging dat in ons land nog velen bereid zijn hun aandacht en tijd te besteden aan het verbeteren van het lot van hun kwetsbare medemens. Dat is hartverwarmend.

Ik ben er van overtuigd dat het Fonds de ingeslagen weg met enthousiasme zal voortzetten. Nieuwe terreinen zullen in de toekomst worden aangeboord. Onderwerpen zullen naar voren gebracht worden die soms onvoldoende aandacht krijgen, maar het toch verdienen in de schijnwerper geplaatst te worden. Het Fonds wenst op een creatieve en evolutieve manier invulling te geven aan zijn opdracht.

Ik dank alle leden van het bestuurscomité, de huidige leden hier aanwezig, maar ook degenen die in het verleden hun schouders gezet hebben onder het Fonds. Mijn dank gaat ook naar alle juryleden die steeds op een efficiënte en onafhankelijke manier hun beraadslagingen voerden. Dit alles was natuurlijk niet mogelijk zonder onze Voorzitster Mevr. Tulkens die de voorbije vijf jaar het Fonds succesvol heeft gestuurd.

Verder gaat mijn dank ook naar de Koning Boudewijnstichting, in het bijzonder naar het secretariaat van het Fonds, voor het goede beheer van het Fonds.

Tot slot wens ik oprecht mijn dank te betuigen aan de Belgische bevolking die dit alles heeft mogelijk gemaakt dankzij haar gulle giften ter gelegenheid van mijn huwelijk met Prins Filip. Zo kunnen we een stem geven aan hen van wie de stem niet altijd wordt gehoord.

Het Fonds blijft zich inzetten om de kwetsbaren binnen onze maatschappij sterker te maken.

Ik dank u voor uw aandacht.